Oorzaken van alopecia: symptomen, soorten en behandelingen

Bijgewerkt op , goedgekeurd door ons team van René Furterer-experts.

hormonen, erfelijkheid, stress, infectieziekten of auto-immuunziekten, voedingstekorten… De oorzaken zijn evendivers als de behandelingen. De oorzaken van alopecia begrijpen is belang om tijdig een specialist te kunnen raadplegen en haaruitval te beperken.

Qu’est-ce que l’alopécie ?

Wat is alopecia?

Alopecia is een versnelde haaruitval (van het hoofd- of lichaamshaar). Door de normale levenscyclus van het haar verliezen we allemaal tussen de 40 en 80 haren per dag, zonder dat dit invloed heeft op onze haardichtheid. Haarverlies wordt als overmatig beschouwd wanneer men gedurende een vrij lange periode meer dan honderd haren per dag verliest: in dat geval spreekt men van alopecia.

Alopecia kan zowel bij mannen als bij vrouwen voorkomen en verschillende vormen aannemen. Het haarverlies kan plotseling of progressief, plaatselijk of diffuss, tijdelijk of permanent optreden.

De behandeling van alopecia hangt vooral af van het type alopecia en de oorzaken. Met een diagnose kan dus de meest geschikte behandeling worden opgestart om haaruitval tegen te gaan en de haargroei te bevorderen.

Alopecia en de haarcyclus

Het haar groeit in cycli. Elke haarcyclus bestaat uit drie opeenvolgende fasen:

  • De anagene fase is een groeifase van het haar. Deze duurt ongeveer 3 jaar bij mannen en 5 jaar bij vrouwen.
  • De catagene fase is een vrij korte overgangsfase, aangezien deze tussen de 2 en 3 weken duurt.
  • De telogene fase is de laatste fase, een rustfase waarna het haar uitvalt, verdrongen door een nieuw haar dat aan de anagene fase begint. Deze duurt tussen de 2 en 3 maanden.
     

Als alles goed gaat, volgen de fasen en cycli elkaar regelmatig op, wetende dat we een voorraad van ongeveer 25 haarcycli hebben. Zolang dit kapitaal niet is uitgeput, vervangt een nieuwe haar de haar die net is uitgevallen.

Maar bij alopecia raken de haarcycli verstoord:

  • Bij reactieve haaruitval of telogeen effluvium (ook wel diffuse alopecia genoemd) gaat het haar plotseling over in de telogene fase en valt het vervolgens uit.
  • Bij anageen effluvium (meestal veroorzaakt door chemotherapie) raakt de anagene fase verstoord en valt het haar uit.
  • Bij progressieve haaruitval, of alopecia androgenetica, wordt de anagene fase verkort, waardoor de haarcyclus uit balans raakt.
Alopécie et cycle pilaire

Symptomen van alopecia

Vroege tekenen van haarverlies

Het is goed om de vroege symptomen van alopecia te herkennen, zodat u snel een specialist kunt raadplegen en een doeltreffende behandeling kunt opstarten. Dit zijn de signalen waar u op moet letten:

  • Overmatig haarverlies: u verliest elke dag meer haar dan normaal, en u vindt het steeds terug wanneer u met uw hand door uw haar gaat, na het borstelen of op het kussen.
  • Verlies van haarvolume: het haar wordt dunner en verliest aan dichtheid. Uw haar wordt steeds dunner.
  • Zones op de schedel die kaler worden: bij mannen aan de inhammen ter hoogte van de slapen, het voorhoofd en de kruin, bij vrouwen in de middenscheiding.
  • Vertraagde haargroei: het haar groeit langzamer.

De verschillende graden van ernst van alopecia

De ernst van de haaruitval bij mannen in kaart brengen, kan met de Norwood-Hamilton-schaal. Met deze classificatie, die in de jaren vijftig door James Hamilton werd geïntroduceerd en vervolgens in de jaren zeventig door O'Tar Norwood werd herzien, kan de voortgang van alopecia bij mannen worden opgevolgd.

De Norwood-Hamilton-schaal onderscheidt zeven stadia en beoordeelt in elk van deze stadia de haardichtheid ter hoogte van de inhammen ter hoogte van de slapen en het voorhoofd en ter hoogte van de kruin (de bovenkant van het hoofd):

  • Fase 1: lichte uitdunning van de inhammen ter hoogte van de slapen en het voorhoofd.
  • Fase 2: symmetrische haaruitval aan inhammen ter hoogte van de slapen en het voorhoofd; de kruin begint uit te dunnen.
  • Stadium 3: verergering van stadium 2.
  • Fase 4: kaler worden vanaf de kruin.
  • Fase 5: de twee kalere plekken beginnen te vervloeien.
  • Fase 6: uitbreiding van de kale plekken.
  • Stadium 7: haarverlies aan de voorhoofdskant en op de kruin.


Haaruitval bij vrouwen kunnen we volgen aan de hand van de schaal van Ludwig, die drie stadia onderscheidt waarin de bovenkant van de schedel geleidelijk uitdunt en de middenscheiding breder wordt.

Aarzel niet om in een vroeg stadium van alopecia een specialist te raadplegen.
 

Causes génétiques de l'alopécie

Genetische oorzaken van alopecia

Alopecia kan erfelijk zijn. Dit geldt voor androgene of alopecia androgenetica (ook wel erfelijke kaalheid genoemd). Dit wordt veroorzaakt door een genetische aanleg die ervoor zorgt dat de haarzakjes overgevoelig zijn voor de werking van androgenen, meer bepaald voor de werking van DHT (dihydrotestosteron), een hormoon dat is afgeleid van testosteron. Het resultaat? De haargroeicycli raken verstoord, waardoor er geleidelijk aan geen nieuwe haren meer aangroeien en er kalere plekken ontstaan.

Geeft de moeder of de vader het gen voor alopecia door? Men is geneigd te denken dat kaalheid alleen van vader op zoon wordt overgedragen. Het lijkt er echter op dat het genetisch materiaal van de moeder net zo bepalend is als dat van de vader. (Het onderzoek vindt u hier: https://journals.plos.org/plosgenetics/article?id=10.1371/journal.pgen.1006594)

Zowel mannen als vrouwen kunnen last hebben van androgene of alopecia androgenetica (aangezien ook vrouwen testosteron produceren).

Levensstijlfactoren die alopecia beïnvloeden

Stress

Stress is schadelijk en leidt tot tal van aandoeningen. Een van deze aandoeningen is alopecia. Reactieve haaruitval (ook wel diffuse alopecia of telogeen effluvium genoemd) heeft in de overgrote meerderheid van de gevallen te maken met stress: als gevolg van intense emotionele stress gaan de haren voortijdig over in de telogene fase.

Stress kan ook een verergerende factor zijn bij alopecia androgenetica of alopecia areata.

Om met stress om te gaan, wordt aangeraden om een psycholoog te raadplegen en regelmatig aan lichaamsbeweging, meditatie of yoga te doen.

 

Strenge diëten

Te restrictieve of te eenzijdige voedingspatronen kunnen leiden tot ernstige voedingstekorten. Deze factoren hebben niet alleen een invloed op uw algemene gezondheid, maar ook op de gezondheid van uw hoofdhuid en uw haar.

Tot de voedingsstoffen die belangrijk zijn voor de gezondheid van het haar behoren:

  • eiwitten (van dierlijke of plantaardige oorsprong),
  • de B-vitamines (en meer bepaald vitamine B8 of biotine, die voorkomt in biergist, kippenlever of amandelen),
  • essentiële vetzuren (omega-3 en omega-6 komen voor in walnootolie of in vette vis),
  • ijzer (dat voorkomt in rood vlees of linzen),
  • of zink (dat voorkomt in eigeel of zeevruchten).

Naast een evenwichtige voeding die rijk is aan vitamines en mineralen, kunt u ook voedingssupplementen tegen haaruitval gebruiken.


Slechte levenshygiëne

Slechte gewoonten kunnen een invloed hebben op de gezondheid van uw haar. Neem nu meteen een gezonde levensstijl aan: zorg voor voldoende slaap door 7 tot 9 uur per nacht te slapen en ga regelmatig sporten.

Ziekten die alopecia veroorzaken

Sommige aandoeningen veroorzaken plaatselijke haaruitval:

  • Alopecia areata is een auto-immuunziekte. Het immuunsysteem valt de haarzakjes in een bepaald deel van de hoofdhuid aan, waardoor er ronde kale plekken ontstaan. In de meeste gevallen wordt aan patiënten een behandeling op basis van corticosteroïden voorgeschreven.
  • Ringworm is een schimmelinfectie van de hoofdhuid die plaatselijk haaruitval in plekken kan veroorzaken. Het komt vaker voor bij kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Deze aandoening wordt behandeld met geneesmiddelen tegen schimmels.

Invloed van hormonale veranderingen

Alopecia kan hormonale oorzaken hebben. Bepaalde hormonale stoornissen kunnen de haargroei inderdaad verstoren en haaruitval veroorzaken.

Tot de hormonen die gelinkt zijn aan alopecia behoren:

  • De mannelijke hormonen zoals androgenen, die een rol spelen bij alopecia androgenetica of bij haaruitval veroorzaakt door het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS).
  • Oestrogenen die bij hyperoestrogenisme of tijdens de menopauze haaruitval kunnen veroorzaken.
  • De schildklierhormonen, die, wanneer ze in onvoldoende (hypothyreoïdie) of overmatige (hyperthyreoïdie) hoeveelheden worden aangemaakt, kunnen leiden tot haaruitval en fragiel haar.

Invloed van de seizoenen en de zon

Seizoensgebonden veranderingen verhogen het risico op haaruitval. Dit overmatige haarverlies is echter vrij normaal bij de overgang van het ene seizoen naar het andere, en zeker bij het begin van de herfst. Deze seizoensgebonden uitval duurt slechts enkele weken en

wat de zon betreft: in kleine hoeveelheden kan deze een gunstig effect hebben op het haar (dankzij vitamine D). Let echter op met de zon, deze kan roos veroorzaken of de afvoer van vetzuren uit de talg en de doorbloeding van het haar kan vertragen. Het is heel eenvoudig om u tegen de zon te beschermen door uw hoofd te bedekken.

Psychologische oorzaken van alopecia

Invloed van psychologische stoornissen

Psychologische problemen kunnen een invloed hebben op haaruitval:

  • Stress en angst: deze kunnen de oorzaak zijn van reactieve haaruitval of acuut telogeen effluvium. Twee tot drie maanden na een stressvolle periode of een psychologische schok valt het haar plotseling en in grote hoeveelheden uit. Stress kan ook alopecia areata veroorzaken.
  • Trichotillomanie: een aandoening die wordt gekenmerkt door het dwangmatig uittrekken van het eigen haar (of de eigen lichaamsbeharing), wat vaak leidt tot alopecia door uittrekken.

Bovendien kan alopecia zelf een invloed hebben op de geestelijke gezondheid van wie eraan lijdt: verlies van zelfvertrouwen, sociale fobie, depressie, angstgevoelens… Een ware vicieuze cirkel.

 

Beheerstrategieën

Er zijn verschillende doeltreffende methoden om met psychische klachten of periodes van angst om te gaan. Zo is er cognitieve gedragstherapie (CGT) voor trichotillomanie: deze helpt om negatieve gedragspatronen te doorgronden en zijn erop gericht het onaangepaste gedrag te vervangen door aangepaster gedrag.

Sommige geneesmiddelen kunnen ook door een psycholoog of psychiater worden voorgeschreven om symptomen van angst en depressie te behandelen.

Onderschat ten slotte niet de kracht van activiteiten zoals meditatie, yoga en andere sportieve bezigheden. Ze helpen stress en angst te verminderen.

RF_Triphasic_Massage-cuir-chevelu_Website__24-jpg

Haarverzorging om alopecia te voorkomen

Aanbevolen haarverzorgingspraktijken

Om alopecia te voorkomen, wordt aangeraden om in het dagelijks leven bepaalde gewoonten aan te nemen:

  • Gebruik milde verzorgingsproducten geschikt voor uw haartype: probeer te achterhalen wat uw hoofdhuid en haar nodig hebben en vermijd agressieve producten.
  • Verzorg uw hoofdhuid: een gezonde en evenwichtige hoofdhuid is de garantie voor mooi en sterk haar. Zorg ervoor dat er geen schilfers, jeuk of andere irritaties ontstaan.
  • Was uw haar en hoofdhuid op de juiste manier: wanneer u uw haar wast, is het niet het haar, maar de hoofdhuid die u moet wassen. Breng de shampoo, zodra het haar nat is, aan op uw handen, laat het schuimen en masseer het in (wrijf vooral niet). Spoel vervolgens uw hoofd af.
  • Massez votre cuir chevelu : un excellent geste pour stimuler la micro-circulation.
  • Masseer uw hoofdhuid: een uitstekende manier om de microcirculatie te stimuleren.
  • Pas op voor hitte: beperk het gebruik van verwarmingsapparaten die het haar kunnen beschadigen.
  • Vermijd te strakke kapsels: deze zorgen voor overmatige spanning op de hoofdhuid en kunnen leiden tot tractie-alopecia.
  • Borstel uw haar grondig: door het haar te borstelen sluiten de haarschubben zich en wordt het haar ontdaan van vuil.

Aanbevolen producten

Stel uw haarverzorgingsroutine tegen haaruitval samen rond drie essentiële producten:

  • Een shampoo tegen haaruitval zonder sulfaten en siliconen die de hoofdhuid zachtjes stimuleert en de groei van sterker haar bevordert.
  • Een conditioner die na het wassen wordt aangebracht en het haar doeltreffend ontwart, terwijl het textuur en volume geeft.
  • Een behandeling tegen haaruitval geschikt voor het type alopecia waaraan u lijdt (progressief of reactief). Het helpt haaruitval tegen te gaan, de haardichtheid te herstellen en de haargroei te stimuleren.
RF_Triphasic-Reactional_Application-Scalp_Website__24-jpg

Zwangerschap en het risico op alopecia

De zwangerschap is een periode van hormonale veranderingen die gevolgen kunnen hebben voor het haar.

Tijdens de zwangerschap zorgt een hoog oestrogeengehalte ervoor dat het haar in de anagene fase blijft: het haar van zwangere vrouwen is in het algemeen glanzender en dikker, en valt nauwelijks uit. Na de bevalling (soms pas later bij vrouwen die borstvoeding geven) dalen de hormoonspiegels plotseling: het haar gaat dan over in de telogene fase. Men spreekt van telogeen effluvium.

Naast hormonale schommelingen spelen ook mogelijke tekorten en een duidelijk slaaptekort een rol, die haaruitval kunnen bevorderen.

Om dit haarverlies na de bevalling tot een minimum te beperken, kunt u een milde shampoo tegen haaruitval gebruiken, zorgen voor een evenwichtige en voedzame voeding en kiezen voor voedingssupplementen tegen haaruitval (buiten de zwangerschap en borstvoedingsperiode).

Uitzonderlijke oorzaken van alopecia

Haaruitval kan ook worden veroorzaakt door brandwonden en bestraling, afwijkingen aan de haarschacht, systemische lupus erythematodes, lichen planopilaris, fibroserende frontale alopecia of zeldzame huidaandoeningen.

    Diagnose haarverlies

    Ontdek aan welke vorm van haaruitval u lijdt

    PROTOCOL HAARUITVAL